شبه جزیره عربستان متشکل از دو منطقه کا ملا متفاوت و مجزا زمین شناسی تشکیل شده است . نیمه غربی شبه جزیره منطقه وسیعی از زمین های باستانی یا سپر متشکل از سنگ عمدتا آذرین و دگرگونی قدیمی مربوط به پرکامبرین  است. نیمه شرقی شبه جزیره بیشتر از سنگ آهک ساخته شده در لایه های رسوبی با پیشروی ها و پسروی های دریاهای قدیمی است .با جایگذاری لایه های رسوبی و  سپس به آرامی با فشار تکتونیکی از شرق کوه های زاگرس در ایران و عراق چین خورده و تشکیل شده اند.

Saudi Oil Field Geology, click for larger image

 عربستان را می توان به 4 بخش زمین شناسی متفاوت تقسیم کرد:

1-سپر پروتروزوئیک عربستان  که شامل توالی های ولکانیکی و رسوبی دگرگون شده است که مورد هجوم نفوذی های گرانیت و گابرو قرار گرفته است.

2- پلاتفرم فانروزوئیک عربستان شامل توالی سنگهای آواری  آهکی و تبخیری است که با شیبی به سمت شرق از مرکز سپر عربستان دور شونده است.

3- پهنه های گسترده از ولکانیک های دوران سنوزوئیک که عمدتا بازالتی هستند و با آنها حره  Harrat   می گویند.

4- دشت ساحلی باریکی در حاشیه دریای سرخ که شامل رسوبات ساحلی و ریفی دریای سرخ  می باشد.

اولین محل برای اکتشاف مواد معدنی سپر پروتروزوئیک عربستان است ، اگر چه عناصر پایه را می توان در مناطق مربوط به  فانروزوئیک و دریای سرخ هم پیدا کرد. زمین های پرکامبرین محل اصلی جستجوی عناصر فلزی همچون طلا ، نقره، مس، روی، آهن، و منیزیم است. پوشش فانروزوئیک محل مناسبی برای  منابع نفت و معادن بوکسیت، فسفات، خاک رس، سنگ آهک، شن و ماسه سیلیس، دانه ها و سبک وزن است.

مهمترین موضوع در زمین شناسی عربستان وجود منابع عظیم نفتی هست. عربستان سعودی با دارا بودن 264 میلیارد بشکه ذخایر تثبیت شده نفت معادل 25.8 درصد ذخایر  نفتی کل جهان، دارنده بزرگترین ذخایر  نفتی جهان است. مثال این میادین نفتی میدان نفتی قوار هست که با لایه نفتی با ضخامت حدود 90 متر در عمق 2000 متری بزرگترین میدان نفتی دنیاست. این میدان نفتی تاقدیسی ملایم است که بر روی یک برآمدگی پی سنگ قرار دارد. این تاقدیس 280 کیلومتر در 25 کیلومتر طول وعرض دارد . از ابتدای کشف در سال 1948  بیش از 60 ملیارد بشکه نفت تولید کرده و در حال حاضر حدود 5 ملیون بشکه در روز تولید دارد.(توجه کنید بیش از کل تولید  روزانه ایران) این میدان به تنهایی 60 درصد نفت عربستان و 6 درصد نفت دنیارو تولید می کند.

در این نقشه که بخش از منابع نفتی منطقه را نشان می دهد میدان قوار را با میادین دیگر مقایسه کنید.

نقشه نفتی عربستان